11 Temmuz, BM tarafından “Dünya At Günü” olarak ilan edildi

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Moğolistan’ın girişimiyle 11 Temmuz’un “Dünya At Günü” olarak ilan edilmesine ilişkin karar alındı.

Karar, aralarında Türkiye, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Rusya, Çin, Katar ve diğer ülkelerin bulunduğu 169 lehte oyla kabul edildi.

Dünya At Günü, atların ve atçılık sektörünün ekonomik ve sosyal önemi konusunda kamuoyunda farkındalık yaratmak, sektörü destekleyen ve atçılık kültürel mirasını koruyan pratik eylemleri teşvik etmek için belirlendi.

*

Zamansız Bir Ortağı Onurlandırmak

Az sayıda hayvan, insanlığın ilerlemesine at kadar derin ve sessiz bir şekilde katkıda bulunmuştur. Avrasya bozkırlarındaki eski göçebelerden modern Olimpiyat arenalarına ve arka bahçe ahırlarına kadar atlar, mal taşımış, tarlaları sürmüş, savaşlar kazanmış ve kalpleri teselli etmiştir. Günümüzün yüksek teknoloji dünyasında bile, yük atları hala organik çiftliklerde çalışmakta, atlı korucular vahşi yaşamı korumakta ve terapi midillileri hastanelere neşe getirmektedir.

Bu kalıcı ortaklığın bir göstergesi olarak, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu  3 Haziran 2025 tarihinde 79/291 sayılı kararı kabul ederek  11 Temmuz’u “Dünya At Günü” ilan etti. Karar, hükümetleri, okulları, işletmeleri ve bireyleri atların rolünü kutlamaya ve modern dünyada karşılaştıkları zorluklarla mücadele etmeye çağırıyor.

Rakamlar her şeyi açıklıyor: FAO’nun 2023 verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 60,8 milyon at bulunuyor, ancak bunların dağılımı eşit değil. Amerika Birleşik Devletleri’nde 63.000’den fazla çiftlikte 2,41 milyon at ve midilli bulunuyor (2022 USDA Sayımı), Avrupa Birliği ise yaklaşık 7 milyon attan oluşan bir sürüye ve yetiştiricilik, spor ve turizm alanlarında 800.000 kişiye istihdam sağlıyor. Moğolistan’da ise atlar hala günlük yaşamın bir parçası; 3,3 milyon kişiye 3,4 milyon at düşüyor.

Spor ve endüstrinin ötesinde, atlar, eşekler ve katırlar kırsal yaşam için hayati öneme sahiptir: Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü ve FAO tarafından yapılan ortak bir çalışma, düşük ve orta gelirli ülkelerde yaklaşık 600 milyon insanın geçimini 112 milyon çalışan atgilin sağladığını tahmin etmektedir. Bu hayvanlar her gün su taşır, mahsulleri nakleder ve ailelerin geçimini sağlar.

Ancak atların karşılaştığı koşullar giderek zorlaşıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’ne göre, 2024, küresel sıcaklıkların sanayi öncesi seviyelerin 1,5 °C üzerinde seyrettiği ilk tam yıl oldu . Bu durum, hem çalışan hem de spor yapan atlar için ısı stresini artırıyor. Olimpiyat etkinliklerindeki soğutma alanlarından yeni küresel refah standartlarına kadar, değişen iklime uyum sağlamak artık şart.

Dünya At Günü bir kutlamadan daha fazlası; insanlığın en eski ortaklıklarından birini koruma çağrısıdır; bu ortaklık hâlâ bizi beslemeye, ekonomimizi desteklemeye ve moralimizi yükseltmeye yardımcı olmaktadır. (UN)